مطالبی درباره نقد عکس
یکی از مسائل آزاردهنده رایج در سایت های عکاسی که انتشار و ارائه عکس های اعضاء در آنها متداول است نقد آثار ارسالی گروه می باشد.
این معضل که بطور غیر مستقیم ریشه در فرهنگ خاص ایرانی دارد همچنان در سایت های نمایش عکس خودنمائی می کند. شاید هنوز تدبیر قطعی برای آن اندیشیده نشده باشد ولی می توانیم درباره آن باهم صحبت کنیم.
خیلی وقت است گذرم به کتاب فروشی های مرکز شهر نیافتاده و مایلم چند کتاب راجع به نقد و تحلیل عکس و شرائط و صلاحیت منتقد پیدا کنم و بخوانم. اگر شما کتابها و عناوینی در این مورد سراغ دارید لطفا در قسمت نظرات معرفی کنید. حتی اگر در وب هم کتاب یا مقالات الکترونیکی وجود دارد خواهش می کنم آدرس آنها را اعلام فرمائید. متشکرم.
در چند سال اخیر که با تعدادی از سایت های نمایش عکس کار می کردم متوجه اشکالاتی از جانب قوانین سایت و خودم که عضو بودم (جماعت عضو) شدم. یعنی در اکثر این پایگاه ها من باید پائین عکس های دیگران نظرم را در مورد عکس ارسال شده می نوشتم و کمیت و کیفیت جملات انتقادی و تحلیلی من روی شخصیت اجتماعی خودم و همچنین اعتبار سایت نیز کاملا تاثیرگذار بود! یعنی هرچه بیشتر و بهتر نقد می نوشتم اعتبار هنری و شخصیتی من بالاتر می رفت و یا بالعکس... در نتیجه این جریان زنده فکری و عمومی (صحیح یا نادرست) بر موقعیت اجتماعی مکان فعالیت ما (سایت، تالار گفتگو، یا...) نیر تاثیر مثبت یا منفی می گذاشت.
دوست دارم این مطلب را بیشتر بصورت پرسشی ادامه دهم.
آیا باید همه کاربران در حد توانشان به عکس های یکدیگر نظر دهند؟ این قانون از کجا منشعب شده است؟ و یا اگر طبقاتی اجازه اظهار نظر نداشته باشندو فقط منتقد حرفه ای حرف بزند، آن مجموعه رشد بهتری می کند؟ اگر منتقد حرفه ای که تعدادشان نیز اندک است نظراتش را ابلاغ کند تعامل اصلی بین اعضاء از بین نمی رود؟ با توجه به اینکه خصلت مشهور ایرانیان عیب جوئی است چگونه باید برای علم نقد آثار هنری فرهنگ سازی کنیم؟ چه چیزی باعث می شود که از کودکی یاد بگیریم درباره هرآنچه می بینیم به سرعت نظری اعلام کنیم؟آیا می دانید ایرانیان در صدر جدول هستند؟ امتحان کنید و در اجتماع خودتان و در جمع موضوعی را عنوان نمائید چند درصد اظهار نظر می کنند؟ چند درصد خود را شایسته ورود به بحث نمی بینند؟ دانسته یا نادانسته تمایل شدیدی داریم که درباره هرآنچه پیش روی ماست، نظری به درست یا نادرست داشته باشیم (درحقیقت افکارمان را بلند بلند به زبان میآوریم) حتی اگر به زبان نیآوریم در دل شروع به قضاوت می کنیم.
شاید مسئولیت آموزش ابتدائی و فرهنگ سازی به عهده خانواده ها باشد ولی در این مقطع بهتر نیست که سایت ها در مرحله اول عضوگیری نکاتی را به اعضاء آموزش دهند؟ در سایت های خارجی هم شما باید نظر کارشناسی بدهید تا جنس عضویت شما مرغوب تر شود.
اکثر سایت ها پذیرای اعضای آماتور وغیره هستند ولی اگر عضوی اصلا نظر ندهد از محبوبیت او کاسته خواهد شد.آیا می دانید بهترین عکاس های دنیا ، لزوما نباید منتقدین خوبی باشند؟ آیا می دانید نقد عکس یک علم است؟ آیا می دانید نقاد چه شرائطی را داراست؟ آیا می دانیدمنتقدین عکس هم حرفه ای و آماتور هستند؟ آیا نظر دادن به یک عکس و نقد موضوعی و نقد تکنیکی در یک حد هستند؟ آیا می دانید اجرای عدالت خیلی سخت است؟ آیا می دانید نقد یک اثر شیوه های خاصی را می طلبد؟
اگر من در سایتی تعداد زیادی عکس به نمایش گذاشتم ولی به هر دلیل اصلا نقد و نظری در مورد عکس های دیگران نداشتم باید توبیخ و بازخواست شوم؟ آیا در شاخه های متنوع علوم عکاسی، عکاس باید منتقد هم باشد؟ منتقد چطور؟ باید عکاسی کرده باشد؟
آیا اگر نقد تخصصی درستی از یک اثر نداریم باید به تعریف از نقاط مثبت ظاهری کار بسنده کنیم؟ یا ایرادهائی را که به چشم میآید بیان کنیم؟ آیا در نقد نام اثر و شهرت خالق آن نقش مهمی ایفا می کنند؟
یادم میآید چند سال پیش با ایراد نظرات خام و ناشیانه خود، خیلی از دوستانم را رنجاندم حالا می فهمم آنها از این جماعت چه می کشیدند... ایرادهای معروف بنی اسرائیلی که ناشی از اطلاعات کم و جهل خودم بود. فکر می کردم اگر از یک عکس ایراد کجی خط افق یا نویز زیاد یا عدم فوکوس و یا کادربندی نامناسب را بگیرم، هم خودم یاد می گیرم هم به عکاس آموزش داده ام و نیز در جامعه مربوطه محبوبیتی کسب خواهم کرد!!!
در ضمن گاهی نظرات شخصی ام را اعمال می کردم: کنتراست بیشتر را می پسندم! اگر من بودم سهم بیشتری از آسمان یا زمین را به کادر اختصاص می دادم! فلان کادر یا ترکیب را بیشتر می پسندم! و ... اگر چه همه این نظرات به ارتقای عمومی دانش این رشته کمک می کند ولی آیا ارتقای صحیح از این روش مجاز و اصولی است؟
آیا می دانید چرا فرهنگ بعضی از کشورها چندین سال جلوتر از فرهنگ برخی کشورهای دیگر است؟ کاری به غنی بودن فرهنگ باستانی نداریم فعلا در زمان حال هستیم (اگر چه کشورهائی هستند که از فرهنگ باستانی اصیل خود کمتر تاثیر گرفته اند).
ولی مهم ترین عامل، معلمین، آموزگاران، والدین، استادان و همه کسانی هستند که به هنرجویان و دانش آموزان تعلیم می دهند. آیا سلامت روانی و فرهنگی یک معلم در تربیت یک شاگرد مهم است؟ آیا معلم کم دانش هم وجود دارد؟ آیا معلمی وجود دارد که روش تدریس او اشتباه باشد؟ آیا کشورهای عقب مانده علمی و فرهنگی مشکل آموزش و پرورشی دارند؟
از عنوان بحث دور نشده ام بلکه زیادی نزدیک شدیم!!! آیا دوست دارید قبل از عکاسی، مبانی آن را بیآموزید؟ آیا با شناخت فرهنگ عکاسی قبل از دست زدن جدی به دوربین موافقید؟ آیا فرهنگِ فرهنگ شناسی را بما آموخته اند؟!!! آیا سری به فرهنگ دیگر کشورها زده ایم؟ چرا هر کسی در هر جای دنیا، وطن و فرهنگش را بهترین می داند؟ آیا دین و فرهنگ و علایق و وطن و آموخته های پایه ای من بهترین هستند؟ چرا من به دانسته هایم، به علم پدر و آموزگارم، و به شخصیت خودم تعصب دارم؟ اگر در جای دیگری به دنیا می آمدم چطور؟ اگر کلی نگر باشیم بهتر نیست؟ اگر به همه اقشار با همه طبقات فکری حق بدهیم بهتر نیست؟ کسی که در محرومیت فکری و فرهنگی و علمی بزرگ شده شایسته تمسخر و سرزنش است؟ وظیفه چه کسانی است که جامعه ای را از ابتدا به درستی راهبری کنند؟ من چندی قبل آقای " آگاه " بودم ولی حالا نیستم!!! پس فعلا نقد نمی کنم! بیشتر سئوال می کنم!!!؟ آیا سئوال پرسیدن راه گشاست ؟؟؟
